### Varsayılan Masaüstü Ortamı ve Uygulamalar

Milis Linux ilk sürümlerinden itibaren masaüstü ortamı olarak kararlı, sade ve az kaynak tüketimine sahip ortamları tercih etmiştir.
Milis 1.0 ve 2.0 sürümlerinde bu tercih XFCE4'ten yana kullanılmış ve varsayılan masaüstü ortamı olarak yer almıştır.
Fakat 2.1 sürümünde artık Wayland grafik sunucusu kullanılmaya başlandığı için masaüstü ortamı da yeniden gözden geçirildi.
Bu noktada Wayland desteği olan ve talepleri karşılayan bir masaüstü ortamı araştırıldı.
Wayland yapısının Xorg dan farklı olması nedeniyle hazır bir masaüstü ortamı yerine Wayland destekli bir pencere yöneticisi taban alınarak
kompozisyon masaüstü ortamı kullanılmasına karar verilmiştir. 
Bu sayede son kullanıcı için daha iyi bir masaüstü ortamının araştırılıp geliştirilmesi sağlanacaktır. 

Aşağıda masaüstü ortamının içerdiği bileşenler ve varsayılan olarak kullanılan uygulamalar yer almaktadır. 
Bu uygulamalar zamanla kullanıcı dostu ve sağladığı işlevsellik lehine değişebilir.

- Pencere yöneticisi: [wayfire](https://github.com/WayfireWM/wayfire)
- Panel : [waybar](https://github.com/Alexays/Waybar)
- Menü: [nwg-launchers](https://github.com/nwg-piotr/nwg-launchers)
- Giriş yöneticisi:[ly](https://github.com/nullgemm/ly)
- Oturum yöneticisi: [seatd](https://git.sr.ht/~kennylevinsen/seatd)
- Bildirim sunucusu: [fnott](https://codeberg.org/dnkl/fnott)
- Ses sunucusu: [Pulseaudio destekli Pipewire](https://pipewire.org)
- Ses aygıt ve düzey ayarlayıcı: [ncpamixer](https://github.com/fulhax/ncpamixer)
- Ağ yönetim arayüzü: [connman-gtk](https://github.com/etylermoss/connman-gtk-nobluetooth)
- İnternet tarayıcısı: [firefox](mozilla.org)
- Dosya yöneticisi: [pcmanfm](https://wiki.lxde.org/en/PCManFM)
- Metin düzenleyici: [geany](https://geany.org)
- Terminal uygulaması:[lxterminal](https://wiki.lxde.org/en/LXTerminal)
- Görev yöneticisi: [lxtask](https://wiki.lxde.org/en/LXTask),[htop](https://github.com/htop-dev/htop)
- Görüntü işleme uygulaması: [gimp](https://www.gimp.org)
- Medya oynatıcısı: [celluloid](https://celluloid-player.github.io)
- Tema ve simge seti: [milis-gtk-theme](https://github.com/sonakinci41/milis-gtk-theme),[milis-simge](https://github.com/sonakinci41/Milis-Simge)
- Resim gösterici: [imv](https://github.com/eXeC64/imv)
- Ekran boyutlandırma: [wdisplays](https://github.com/artizirk/wdisplays)
- Ekran parlaklık: [light](https://github.com/haikarainen/light)
- Ekran kitleme: [swaylock](https://github.com/swaywm/swaylock)
- Ekran kayıt edici: [wf-recorder](https://github.com/ammen99/wf-recorder)
- Ekran yakalayıcı:[grim](https://github.com/emersion/grim)
- Ekran alanı seçicisi:[slurp](https://github.com/emersion/slurp)
- Pano dinleyici: [clipman](https://github.com/yory8/clipman)
- Pano uygulaması: [wf-clipboard](https://github.com/bugaevc/wl-clipboard)
- Takvim yöneticisi: [gsimplecalc](https://github.com/dmedvinsky/gsimplecal)

#### Masaüstü Ortamının Ayarlanması

Masaüstü ortamının ayarları sistem canlı imaj ile ilk açıldığında yapılır.
Giriş yöneticisinde kullanıcı giriş yaptıktan sonra Milis'in masaüstü ayarları iç edilir ve çalıştırılır.
Bu ayarların atanması [desktop.sh](https://mls.akdeniz.edu.tr/git/milislinux/milis21/src/branch/master/bin/desktop.sh) betiği tarafından yapılır.
Bu ayarlar imaj üretilirken */etc/skel* altında gelir ve kullanıcı *.config* dizini altına gerekli kontroller yapılarak kopyalanır.
Bu ayarların kontrolü her oturum açıldığında yapılmaktadır. 
Kullanıcı masaüstü ayarlarını varsayılan ayarlara döndürmek için ilgili ayar dizini silinerek oturum yebaşlat yapılır.
